?? یک توضیح کوتاه راجع به «جنایت و مکافات»

 

داستایفسکی در این اثر یعنی “جنایت و مکافات” با توجه به تجربه ی وجودی و تلخِ زندگی فردی و اوضاع و احوال جامعه ی عصر خود، به تحلیل فوق العاده عمیق حالات جوانی (راسکلنیکف) می پردازد که در اثر فقر، یأس و بدبختی، تعادل روحی خود را از دست داده و مرتکب جنایت شده و پس از آن با مکافات روحی روانی آن جنایت درگیر می شود!

 

راسکلنیکف، نمونه ی بارز تمامی جوانان با استعدادی ست که به دلیل عدم بستر مناسب و تبعیض و فرق و فقر زیر لجن سرمایه داران در جامعه ای مستبد، تمامی نبوغ و استعداد اش به گند کشیده شده و در نهایت با مکافاتی آن چنانی _که داستایفسکی با قلم و بیان زیبای خود توصیف میکند و حالات درونی او را می کاود_ مواجه می شود.

 

در رابطه با دختر دیگری که به او تجاوز شده نیز چنین است و همین پرسشهای جان سوز مطرح است پرسشهایی که داستایفسکی از زبان راسکلنیکف طرح میکند فی المثل در صفحه ی ۸۷ وقتی دختری را مشاهده می کند که او را مست کرده و به او تجاوز کرده اند و رودیا عینا می بیند که پاسبان قصد آن دارد تا دختر را به دیگری به بهایی پست بفروشد این گونه طرح سوال میکند: “بیچاره دختر! به هوش خواهد آمد (بعد از تجاوزِ مردی که پاسبان دخترک را به او می سپرد _به زعم رودیا_) گریه خواهد کرد، مادرش خواهد فهمید، کتکش می زند و بعد شلاقش و … بعد بیمارستان در پیش است (و این همیشه برای کسانی روی میدهد که با مادران بسیار عفیف زندگی میکنند و پنهانی از ایشان به شیطنت می پردازند) و بعد ..‌. بعد بازهم بیمارستان، شراب… قهوه خانه و باز بیمارستان… پس از دو سه سال معیوب می شود و به این ترتیب روی هم رفته هجده یا نوزده سال عمر خواهد کرد… مگر من از این ها ندیده ام؟ چطور آن ها به این روز می افتند؟”

 

براستی چطور آن ها _ما!!_ به این روز می افتند؟ جامعه چگونه به مرحله ی “به لجن کشیدنِ استعدادها” می رسد؟ در شرایط خفقان و بحران، آیا دلایل بیشتر دخیل اند یا علل؟ یقین و شک، اخلاق و دین، هنجارها و ارزش ها و امر و نهی ها و فرهنگ، با روح و روانِ آدمی چه می کند؟ «چه-ای و چرایی و چیستیِ» این مسائل که مستقیما به درد و رنجِ عینیِ آدمیان پیوند خورده است، همه و همه سوالاتی ست که داستایفسکی عمیقا به آن پرداخته و ما در نشست‌های مجازیِ «فلسفه ی رمان» در حدِ توان و بضاعتِ خود پیرامون آن گفتگو خواهیم کرد.

 

اگر داستایفسکی را یک فیلسوف ندانیم، اما بلا شک نمیتوانم از یکّه تازیِ او در عصر خود و در ژانرِ فکریِ خاص یعنی رمان، چشم پوشی کنیم، به همین جهت هم بود که فروید از آثار او تحت عنوانِ “با شکوه ترین رمان ها در تاریخ بشر” نام می برد و ابر فیلسوفی چون نیچه میگفت “تنها کسی که عمیق ترین و دقیق ترین تحلیل حالات درونی و روانشناختی را به من آموخت داستایفسکی بود”

 

یا جیمز جویس که او را مردی توصیف میکرد که بیش از هر نویسنده دیگری نثر مدرن را ابداع کرده است. و یا ویرجینیا وولف که معتقد بود “تار و پودِ آثارِ او با روح و جان تنیده شده و ما بی آن‌که خود بدانیم، درونِ آن شناور می‌شویم و مانند گردابی گمراه و شگفت‌زده به چرخش درمی‌آییم و در عین حال سرشار از سرگیجه‌ای خلسه وار می شویم.

 

پ ن: شما می توانید با شرکت در فصلِ فلسفه ی رمان، شرح و تحلیل فلسفی جنایت و مکافات همراه با ارائه ی خلاصه ای جامع از آن را دریافت کنید.

 

سر فصل های فلسفه ی رمان:

داستایفسکی با محوریتِ «جنایت و مکافات»

ولتر با محوریتِ رمانِ «کاندید»

آلبر کامو با محوریتِ «طاعون»

سارتر با محوریت «اگزیستانسیالیسم و تهوع»

ارنست همینگوی با محوریتِ «پیرمرد و دریا»

شکسپیر با محوریتِ «رومئو و ژولیت»

تولستوی با محوریتِ شاهکار ادبیِ «چه باید کرد؟» و بررسی مساله ی مرگ در آثارِ او

کافکا با محوریتِ «گروه محکومین»

جورج اورول با محوریت «مزرعه ی حیوانات»

جورج برنارد شاو «مرید شیطان»

میلان کوندرا با محوریتِ «هنرِ رمان»

 

جهت شرکت در فصل های آموزشی با شماره تماس های زیر در ارتباط باشید:

 

شماره تماس ثابت دفتر آکادمیِ فلسفه-آنلاین: 02144707344

شماره ی واتساپ مدیریت ثبت نام: 09368366274